Nauka modlitwy od najwcześniejszego dzieciństwa
Tradycyjny muzułmanin poznaje modlitwę już we wczesnym dzieciństwie. Pisząc o kobiecej duchowości w islamie, Saadia Khawar Khan Chishti zauważa:
„Duchowo wrażliwa matka pielęgnuje duszę swojego niemowlęcia poprzez potężną recytację Szahady oraz nieustannie powtarzane modlitwy — zwłaszcza Surę Al-Fatiha — a także poprzez Piękne Imiona, czyli Atrybuty Boga, które śpiewa niczym kołysankę, usypiając dziecko lub uspokajając je, gdy płacze czy się boi. W ten sposób matka przyczynia się do napełnienia istoty dziecka najmocniejszymi słowami Koranu”.
Modlitwa otwierająca Koran
Modlitwa określana jako „nieustannie powtarzana” to rozdział otwierający Koran:
„W imię Allaha, Miłosiernego, Litościwego.
Chwała Allahowi, Panu światów,
Miłosiernemu, Litościwemu,
Władcy Dnia Sądu.
Ciebie czcimy i Ciebie prosimy o pomoc.
Prowadź nas drogą prostą —
drogą tych, których obdarzyłeś łaską,
a nie tych, którzy ściągnęli na siebie gniew,
ani tych, którzy zeszli z drogi”.
Na temat Pięknych Imion Allaha badacz G. D. Newby pisał, że dla Mahometa Allah był jedyną prawdziwą rzeczywistością — Prawdą, Stwórcą, Podtrzymującym, Władcą, Niszczycielem i Zbawcą, posiadającym wszelką moc i władzę. Allah jest Wszystkowidzący, Wszechwiedzący, Wsłuchujący się i Mądry. Te określenia, zwane w islamie „imionami”, pojawiają się w całym Koranie jako opisy Boga. Choć Mahomet opisywał Boga bardziej jako prorok niż teolog, późniejsza tradycja islamska uporządkowała około dziewięćdziesięciu dziewięciu takich określeń, znanych jako Dziewięćdziesiąt Dziewięć Pięknych Imion Allaha.
Modlitwa muzułmańska (salat)
Modlitwa muzułmańska (salat) jest jednym z Pięciu Filarów Islamu. Dwa inne terminy to dua (błaganie) oraz dhikr (pamięć o Bogu). Muzułmanie są zobowiązani do modlitwy pięć razy dziennie: przed świtem, po południu, w godzinach popołudniowych, o zachodzie słońca oraz po zapadnięciu zmroku.
Przed każdą modlitwą wymagane jest rytualne oczyszczenie. Wierni myją twarz, ręce, głowę i stopy, a także płuczą usta i nos. Podczas tych czynności tradycyjnie odmawia się określone modlitwy. Na przykład przy obmywaniu stóp wierny modli się:
„O Boże, spraw, aby moje stopy były mocne na Drodze w dniu, gdy mogą się na niej poślizgnąć”.
Jeśli nie ma dostępu do wody, do oczyszczenia można użyć czystego piasku. Po wytrysku nasienia lub po menstruacji konieczna jest pełna kąpiel rytualna. Podczas modlitwy należy być odpowiednio ubranym: mężczyźni muszą zakrywać ciało co najmniej od pasa do kolan, a kobiety całe ciało z wyjątkiem twarzy, dłoni i stóp.
Miejsce i kierunek modlitwy
Modlitwa nie musi odbywać się w meczecie — kobiety tradycyjnie modlą się w domu, a nie wspólnie z mężczyznami w meczecie — jednak miejsce modlitwy musi być czyste. Modlący się powinien zwrócić się w stronę Mekki, którą w meczetach wskazuje nisza zwana kiblą. Zgodnie z tradycją czas modlitwy ogłasza muezin, którego wezwanie rozbrzmiewa z minaretu.
Integralną częścią modlitwy są ukłony i pokłony, których liczba zależy od pory modlitwy (np. dwa przed świtem, cztery po południu). Wierni stoją w równych rzędach za prowadzącym modlitwę (imamem), którego ruchy naśladują. Modlitwy wypowiadane są półgłosem, tak że wyraźnie słychać jedynie głos imama. Możliwa jest także modlitwa indywidualna.
Modlitwa w Koranie
Koran zawiera wersety tradycyjnie przypisywane modlitwom proroków i świętych, takich jak Mahomet, Noe, Abraham czy Mojżesz. Ze względu na staranne opracowanie Koranu, wielu muzułmanów stosuje niektóre wersety do konkretnych sytuacji życiowych. Wejście Noego do arki może symbolizować początek nowego etapu, a prośba Abrahama i jego ojca o przebaczenie może być odmawiana w przypadku przewinień.
Szczególnie czczoną modlitwą jest ta odmawiana w miesiącu Ramadanu, w czasie obowiązkowego postu. Jest to modlitwa o przebaczenie:
„O mój Boże, proszący stoją u bram Twoich,
a uciśnieni szukają schronienia w Twoich pałacach.
Statek potępionych spoczywa na brzegu oceanu Twojego miłosierdzia i dobroci,
prosząc o pozwolenie wejścia w obecność Twojej łaski i współczucia.
O mój Boże, jeśli w tym miesiącu przebaczasz tylko tym,
których post i postępowanie są doskonałe,
kto zatroszczy się o błądzącego grzesznika,
tonącego w morzu swoich grzechów i występków?
Jeśli okazujesz miłosierdzie jedynie posłusznym,
kto zatroszczy się o buntowników?
Jeśli przyjmujesz tylko tych, którym się powiodło,
co stanie się z tymi, którym się nie udało?
Ci, którzy pościli, osiągnęli wiele;
sprawiedliwi zwyciężyli;
prawi zostali zbawieni.
Lecz my, Twoi grzeszni słudzy — zmiłuj się nad nami,
bo Ty jesteś Współczuciem.
Uwolnij nas od potępienia poprzez swoje przebaczenie.
Przebacz nam oraz wszystkim wierzącym mężczyznom i kobietom
przez swoje miłosierdzie,
O Najwierniejszy”.
Co wyraża modlitwa?
Modlitwa ramadanowa wyraża tradycyjne muzułmańskie rozumienie Boga. Wierzący zawsze pozostaje tym, który prosi — wręcz sługą. Wielkość Boga jest tak ogromna, że objawienie Bożego miłosierdzia i współczucia jawi się jako niezmierzony dar. Gdyby Bóg nie był miłosierny, nic nie mogłoby przetrwać.
Refren tej modlitwy — błaganie Boga o przyjęcie nawet tych, którzy nie dochowali postu bez ważnej przyczyny — odsłania islamskie pojmowanie łaski. Islam nie przyjmuje doktryny grzechu pierworodnego znanej z judaizmu i chrześcijaństwa. Muzułmanie postrzegają jednak człowieka jako istotę słabą i skłonną do zapominania.
Wielkość Boga sprawia, że żaden człowiek nie jest w stanie osiągnąć prawdziwej doskonałości jedynie własnym wysiłkiem. Praktyka dhikru (pamięci), rozwinięta szczególnie wśród sufich, pomaga wiernym pamiętać o stałej obecności Boga i być mniej zapominalnymi wobec Jego majestatu. Dla wierzącego Bóg — Wszechwidzący i Wszechwiedzący — jest zawsze obecny. Najważniejszym krokiem na drodze ku świętości jest przyjęcie tej nieustannej Bożej obecności w sercu.
Źródło:
Denise Lardner Carmody, John Tully Carmody, Prayer in the World’s Religions.
Publikacja: lietuvosvalstybe.com (przy cytowaniu lub rozpowszechnianiu wymagane jest podanie źródła).