Pozytywny krok czyli dyskusje o ocenianiu szkół na Litwie
Publiczne dyskusje dotyczące zmian w systemie zewnętrznej oceny szkół na Litwie, inicjowane przez Ministerstwo Edukacji, Nauki i Sportu Republiki Litewskiej wspólnie z Narodowa Agencja Edukacji, pokazują istotną zmianę w polityce edukacyjnej Litwy. Widoczna jest próba wzmocnienia zaufania do szkół, ograniczenia mechanizmów kontroli oraz większego oparcia się na wewnętrznej samoocenie społeczności szkolnych. Sam fakt prowadzenia takich rozmów jest pozytywnym sygnałem – państwo litewskie podejmuje dialog ze środowiskiem edukacyjnym, zamiast ograniczać się wyłącznie do decyzji administracyjnych.
Czy na Litwie rozwiązywana jest tylko forma, a nie treść?
Pojawia się jednak pytanie, czy dyskusje o modelach zewnętrznej oceny szkół na Litwie nie omijają głębszego problemu, z którym na co dzień mierzą się uczniowie, nauczyciele i rodzice. Napięcia w litewskim systemie edukacji wynikają często nie tyle z procedur oceniania, ile z nieustannie zmieniających się programów nauczania oraz ich nadmiernej objętości.
Częste zmiany programów nauczania czyli stałe napięcie w litewskich szkołach
W ostatnich latach programy nauczania na Litwie zmieniają się często, nierzadko w sposób fragmentaryczny. Szkoły i nauczyciele są zmuszeni do ciągłego dostosowywania się do nowych wymagań, zanim zdążą w pełni wdrożyć poprzednie rozwiązania. Uczniowie natomiast zmagają się z dużą liczbą przedmiotów szkolnych, szybkim tempem nauki oraz nadmiarem treści, które nie zawsze odpowiadają ich wiekowi i realnym potrzebom edukacyjnym. W takich warunkach naturalnie spada motywacja do nauki, a szkoła staje się miejscem, w którym ważniejsze jest „zdążyć”, niż zrozumieć.
Odpowiedzialność szkół na Litwie bez realnego wpływu na programy nauczania
W dyskusjach o zaufaniu do szkół na Litwie często podkreśla się odpowiedzialność placówek oświatowych oraz ich samodzielność. Zaufanie nie może jednak mieć wyłącznie charakteru deklaratywnego. Szkoły są oceniane na podstawie wyników, które w dużej mierze zależą od programów nauczania zatwierdzanych na szczeblu krajowym. Gdy programy nauczania na Litwie są często zmieniane, a ich zakres pozostaje szeroki, szkoły znajdują się w paradoksalnej sytuacji: oczekuje się od nich jakości i stabilności, podczas gdy warunki funkcjonowania pozostają niestabilne.
Kultura zaufania w litewskim systemie edukacji wymaga spójności
Dlatego, mówiąc o systemie edukacji na Litwie opartym na zaufaniu, warto spojrzeć szerzej. Zmiana modeli zewnętrznej oceny szkół może być krokiem we właściwym kierunku, ale tylko wtedy, gdy towarzyszy jej spójne i konsekwentne podejście do treści nauczania. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że rozwiązywane będą jedynie skutki, a nie przyczyny problemów. Zaufanie do szkoły na Litwie zaczyna się od zaufania do samego systemu – jego kierunku, stabilności oraz zdolności do zapewnienia dzieciom sensownej, nieprzeciążonej edukacji.
Lietuvosvalstybe.com